استفاده طولانی از گوشی هوشمند بدن شما را تغییر می‌دهد؛ از گردن تا چشم‌ها

پزشکان برای توصیف مجموعه‌ای از این تغییرات فیزیکی، اصطلاح غیررسمی «بدن گوشی» (Phone Body) را به کار می‌برند. این اصطلاح به مشکلاتی اشاره دارد که ممکن است در نتیجه سال‌ها قوز کردن، خم شدن و قرار دادن بدن در وضعیت نامناسب هنگام استفاده از گوشی هوشمند ایجاد شوند.

بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۲۵ توسط Harmony Healthcare IT منتشر شد، آمریکایی‌ها به‌طور متوسط روزانه ۵ ساعت و ۱۶ دقیقه از تلفن همراه خود استفاده می‌کنند. با توجه به چنین میزان استفاده‌ای، بروز درد و ناراحتی در بخش‌هایی مانند گردن، شانه‌ها، انگشتان شست، چشم‌ها، کمر و آرنج چندان دور از انتظار نیست.

البته بسیاری از این مشکلات را می‌توان با اصلاح عادات استفاده از گوشی کاهش داد. مهم‌ترین نکته این است که کاربر نحوه قرار گرفتن بدن خود هنگام استفاده از گوشی را بشناسد و برای جلوگیری از فشار مداوم بر عضلات و مفاصل، عادات خود را اصلاح کند.
 

گوشی هوشمند چگونه به گردن و چشم‌ها آسیب می‌زند؟

استفاده مداوم از گوشی هوشمند می‌تواند به شکل‌گیری عادت‌هایی منجر شود که در کوتاه‌مدت چندان آزاردهنده نیستند، اما تکرار آنها در طول زمان درد ایجاد می‌کند. برای مثال، بسیاری از افراد گوشی را در دست می‌گیرند و در حالی که سر خود را برای نگاه کردن به نمایشگر به سمت پایین خم کرده‌اند، مدت زیادی در همین وضعیت باقی می‌مانند.

یکی از مشکلات شناخته‌شده در این زمینه، «گردن پیامکی» (Text Neck) است. این اصطلاح به درد و فشار ناشی از خم نگه داشتن طولانی‌مدت سر هنگام استفاده از تلفن همراه اشاره دارد. در این وضعیت، فشار بیشتری به ستون فقرات و عضلات گردن وارد می‌شود.

برخی پزشکان هشدار داده‌اند که قوز کردن هنگام استفاده از گوشی می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر ستون فقرات وارد کند؛ این فشار در وضعیت‌های نامناسب ممکن است به حدود ۵۰ پوند برسد. اگر چنین وضعیتی به‌صورت مداوم و برای سال‌ها تکرار شود، احتمال بروز مشکلات اسکلتی و عضلانی افزایش پیدا می‌کند.

چشم‌ها نیز از استفاده طولانی‌مدت از گوشی در امان نیستند. خیره شدن مداوم به نمایشگر می‌تواند باعث خستگی و ناراحتی چشم شود. با این حال، پژوهش‌ها نشان می‌دهند ارتباط میان استفاده از نمایشگر و مشکلات بینایی پیچیده‌تر از آن است که صرفاً به خستگی چشم محدود شود.

برای مثال، مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۵ در نشریه JAMA Ophthalmology منتشر شد، نشان داد کاهش زمان حضور در فضای باز می‌تواند با افزایش خطر نزدیک‌بینی ارتباط داشته باشد. برخی پزشکان نیز توصیه می‌کنند کودکان و نوجوانان روزانه حدود ۲ ساعت در فضای باز حضور داشته باشند تا خطر بروز مشکلات مرتبط با نزدیک‌بینی کاهش یابد.

از سوی دیگر، کنار گذاشتن گوشی و انجام فعالیت‌های دیگر نه‌تنها می‌تواند زمان خیره شدن به نمایشگر را کاهش دهد، بلکه ممکن است با بهبود خلق‌وخو و کاهش برخی ناراحتی‌های جسمی نیز همراه باشد.
 

چگونه آسیب‌های ناشی از استفاده از گوشی را کاهش دهیم؟

یکی از دلایل اصلی مشکلات جسمی ناشی از گوشی هوشمند، قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب است. هنگام کار با رایانه، معمولاً امکان تنظیم ارتفاع نمایشگر، صندلی و میز وجود دارد؛ اما گوشی را می‌توان تقریباً در هر شرایطی استفاده کرد؛ از نشستن پشت میز گرفته تا دراز کشیدن روی تخت و حتی نگه داشتن گوشی بالای سر.

به همین دلیل، پزشکان توصیه می‌کنند تا حد امکان گوشی را در ارتفاع چشم یا کمی بالاتر نگه دارید. این کار باعث می‌شود برای مشاهده نمایشگر مجبور نباشید سر خود را برای مدت طولانی به سمت پایین خم کنید و فشار کمتری به گردن وارد شود.

انجام حرکات کششی و تمرین‌های مناسب نیز می‌تواند به کاهش ناراحتی‌های ناشی از استفاده طولانی‌مدت از گوشی کمک کند. برای مثال، تمرین جمع کردن چانه (Chin Tuck) یکی از حرکاتی است که می‌تواند به تقویت عضلات مرتبط با وضعیت صحیح گردن و کاهش فشار ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت سر در وضعیت نامناسب کمک کند.

ماساژ گردن و کمر و استفاده از ابزارهای ماساژ نیز ممکن است در کاهش دردهای عضلانی مؤثر باشد. با این حال، اگر درد شدید، مداوم یا رو به تشدید باشد، بهتر است به پزشک یا متخصص مربوط مراجعه شود.

کاهش زمان استفاده از گوشی؛ ساده‌ترین راهکار

در نهایت، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای جلوگیری از مشکلات ناشی از استفاده طولانی‌مدت از گوشی، کاهش مدت استفاده روزانه است.

اسکرول کردن بی‌وقفه در شبکه‌های اجتماعی یا سپری کردن ساعت‌های طولانی با گوشی، نه‌تنها زمان حضور در وضعیت نامناسب را افزایش می‌دهد، بلکه فرصت حرکت و فعالیت بدنی را نیز کاهش می‌دهد. قرار دادن گوشی کنار و اختصاص دادن بخشی از زمان روز به پیاده‌روی، فعالیت بدنی یا سرگرمی‌های دیگر می‌تواند به کاهش این عوارض کمک کند.

برای افرادی که کنترل زمان استفاده از گوشی برایشان دشوار است، قابلیت‌های داخلی سیستم‌عامل‌ها و برخی ابزارهای مدیریت زمان استفاده از تلفن همراه نیز می‌توانند برای محدود کردن استفاده از برنامه‌ها و ایجاد وقفه‌های منظم مورد استفاده قرار گیرند.

در نهایت، گوشی هوشمند به‌خودی‌خود عامل ایجاد این مشکلات نیست؛ نحوه و میزان استفاده از آن اهمیت بیشتری دارد. اصلاح وضعیت بدن، افزایش وقفه‌های حرکتی، نگه داشتن گوشی در ارتفاع مناسب و کاهش زمان استفاده می‌تواند تا حد زیادی از فشارهای فیزیکی ناشی از استفاده مداوم از گوشی جلوگیری کند.