ناسا هشدار داد؛ برخی میکروبهای زمینی میتوانند روی ماه زنده بمانند
ناسا هشدار داد؛ برخی میکروبهای زمینی میتوانند روی ماه زنده بمانند
فضانوردان برای فعالیت در محیط ماه به لباسهای ویژه نیاز دارند و فضاپیماها نیز با مجموعهای از تدابیر حفاظتی طراحی میشوند، چراکه سطح ماه فاقد هوای قابل تنفس است و در معرض نوسانات شدید دمایی، تشعشعات فضایی و ذرات پرانرژی قرار دارد. با این حال، میکروبها و سایر میکروارگانیسمهای زمینی میتوانند بهطور ناخواسته همراه فضانوردان و تجهیزات وارد محیطهای فرازمینی شوند.
پژوهشگران اداره ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا) در مطالعهای جدید، مقاومت پنج نوع قارچ و باکتری را در برابر شرایط مشابه محیط ماه بررسی کردند. نتایج نشان داد برخی از این میکروارگانیسمها در شرایط مشخص، از جمله در مناطق دائماً سایهدار و در برخی دورههای سال، توانایی زنده ماندن برای چندین هفته تا چند ماه را دارند.
به گفته پرابال ساکسنا، دانشمند سیارهشناس در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا در مریلند و نویسنده اصلی این مطالعه، احتمال بقای میکروارگانیسمها در همه نقاط ماه یکسان نیست و به عواملی مانند محل قرارگیری و شرایط محیطی بستگی دارد.
قارچها مقاومتر از باکتریها بودند
در این آزمایش، دو نوع قارچ در مقایسه با سه نوع باکتری مقاومت بیشتری از خود نشان دادند. یکی از این قارچها آسپرژیلوس، از جمله گونههای موسوم به «آسپرژیلوس سیاه»، بود که معمولاً در محیطهای گرم و مرطوب، از جمله حمامها و سامانههای تهویه مطبوع، رشد میکند.
این قارچ پیشتر در ایستگاه فضایی بینالمللی نیز شناسایی شده بود. آزمایشهای انجامشده نشان دادهاند که آسپرژیلوس میتواند حتی در خارج از ایستگاه فضایی و در مدار زمین نیز برای مدتی زنده بماند.
پژوهشگران همچنین چندین گونه از فوزاریوم را بررسی کردند؛ گروهی از قارچهای رایج خاکزی که در محیطهای زمینی گستردگی زیادی دارند.
ساکسنا درباره نتایج این بررسی گفت آسپرژیلوس بیشترین سازگاری را برای زنده ماندن در مناطق قطبی ماه نشان داده است و فوزاریوم نیز مقاومت قابل توجهی داشته، هرچند عملکرد آن به اندازه آسپرژیلوس نبوده است.
باکتریها مقاومت کمتری در برابر نور فرابنفش داشتند
سه گروه باکتریایی مورد بررسی نیز شامل میکروارگانیسمهای مقاوم به تشعشع، استافیلوکوکوس اورئوس و گروهی از باکتریهای میلهایشکل بودند که در محیطهایی مانند خاک و گیاهان و همچنین دستگاه گوارش انسان یافت میشوند.
به گفته ساکسنا، باکتریهای بررسیشده در مقایسه با قارچها تحمل کمتری در برابر پرتوهای فرابنفش داشتند و به همین دلیل میزان بقای آنها نیز پایینتر بود.
با وجود این، یافتههای مطالعه نشان میدهد حتی محیط خشن ماه نیز لزوماً برای از بین بردن سریع تمام میکروارگانیسمهای زمینی کافی نیست. این موضوع میتواند برای برنامهریزی مأموریتهای آینده و نحوه حفاظت از محیطهای قمری اهمیت داشته باشد.
نگرانی درباره آلودگی زیستی ماه
یکی از مهمترین پیامدهای این یافته، افزایش نگرانیها درباره انتقال ناخواسته میکروبهای زمینی به ماه است. فضانوردان و تجهیزات اکتشافی ممکن است حامل میکروارگانیسمهایی باشند که در صورت رسیدن به محیطهای مناسب، برای مدتی زنده بمانند.
محققان هشدار دادهاند که چنین آلودگیای میتواند بر منابع احتمالی ماه، از جمله ذخایر یخ آب در برخی مناطق سطح این قمر، تأثیر بگذارد؛ منابعی که در مأموریتهای آینده میتوانند برای فضانوردان اهمیت حیاتی داشته باشند.
از سوی دیگر، آلودگی زیستی میتواند روند تحقیقات علمی درباره ماه را نیز پیچیده کند. ورود میکروبهای زمینی به محیطهای قمری ممکن است تشخیص اینکه یک نشانه زیستی منشأ طبیعی و قمری دارد یا از زمین منتقل شده است را دشوار کند.
این مطالعه که چند روز پیش در نشریه Science Advances منتشر شده است، بررسی نکرده که آیا شرایط محیطی ماه میتواند موجب ایجاد جهش در این میکروارگانیسمها شود یا احتمال تبدیل آنها به عوامل بیماریزای خطرناکتر را افزایش دهد. بنابراین، درباره پیامدهای زیستی بلندمدت بقای میکروبهای زمینی روی ماه همچنان پرسشهای مهمی بدون پاسخ باقی مانده است.
با افزایش برنامههای اکتشافی ماه و بازگشت تدریجی انسان به سطح این قمر، یافتههای جدید نشان میدهد حفاظت سیارهای دیگر صرفاً به جلوگیری از انتقال احتمالی حیات بیگانه به زمین محدود نمیشود؛ بلکه جلوگیری از انتقال حیات زمینی به دیگر اجرام آسمانی نیز به یکی از چالشهای مهم اکتشافات فضایی تبدیل شده است.
مجله خبری mydtc
