ماهواره و فضا
دانشمندان به نخستین «ماه فراخورشیدی» جهان نزدیک شدند
دانشمندان به نخستین «ماه فراخورشیدی» جهان نزدیک شدند
بر خلاف ماههای منظومه شمسی، این جرم به دور یک سیاره نمیچرخد، بلکه به دور یک کوتوله قهوهای میگردد که خود به دور ستاره CD-35 2722 در حرکت است.
مشاهدات تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا شواهدی برای این آرایش غیرمعمول فراهم میکنند. اگر این یافته تأیید شود، این جرم میتواند به نخستین ماه کشفشده در خارج از منظومهٔ شمسی تبدیل گردد.
به گزارش دیتاسنتر من و به نقل از SciTechDaily، گفتنی است CD-35 2722 بزرگترین و پرجرمترین عضو این منظومه جوان، ستارهای با حدود نیمی از جرم خورشید است. یک کوتولهٔ قهوهای که برای سیاره بودن بسیار پرجرم است، اما برای تبدیل شدن به ستاره به اندازه کافی پرجرم نیست، به دور آن میچرخد.
جرم تازهشناساییشده نیز به دور آن کوتوله قهوهای میچرخد.
کوین هوی، دانشجوی رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی و نویسنده اصلی این مطالعه، در این باره میگوید: «تعریف این منظومه با واژگانی مبتنی بر منظومهٔ شمسی مانند «سیاره» و «ماه» تا حدودی دشوار است».
پژوهشگران این جرم را «ماهوارهٔ فراخورشیدی» مینامند. این جرم حداقل به اندازهٔ مشتری جرم دارد، در حالی که کوتولهٔ قهوهای که به دور آن میچرخد، بیش از سی برابر جرم مشتری است.
هوی توضیح میدهد: «این ماهوارهٔ فراخورشیدی به وضوح به اندازهٔ کافی پرجرم است که یک سیاره باشد، اما به دور یک ستاره نمیچرخد، هرچند به دور جرمی میچرخد که به دور یک ستاره میگردد. بودن در جایگاه سوم این منظومه باعث میشود ما آن را ماه بنامیم، حتی اگر هیچ شباهتی به ماههای کوچک و سنگی منظومهٔ خودمان نداشته باشد».
این ماهوارهٔ فراخورشیدی یا «ماه فراخورشیدی»، یک ماهوارهٔ طبیعی در خارج از منظومه شمسی است. اندازهٔ عظیم و میزبان غیرمعمول آن، طبقهبندی با استفاده از دستهبندیهای مبتنی بر ساختار آشنا را دشوار میسازد.
آلیس سورلو، مدیر هسته میلیونی سیارات فراخورشیدی جوان و ماههای آنها و همکار این پژوهش، توضیح داد: «ماهوارهای که گزارش میکنیم، یک جرم گازی غولپیکر است که به دور یک همراه بسیار پرجرم میچرخد که خود چندین برابر جرم مشتری است».
سورلو میافزاید: «در منظومهٔ شمسی، ما مرز روشنی میان سیارات و خورشید داریم، بنابراین تعریف چیزهایی مانند ماهها ساده است. در سامانهٔ CD-35 2722 ، جایی که مرزهای میان ستارگان، سیارات و ماهها را محو میکنیم، کل موضوع برای توصیف پیچیدهتر میشود».
طبقهبندی نهایی این جرم هر چه که باشد، میتواند به جستجوی طولانی و دشواری پایان دهد. اخترشناسان سالها به دنبال ماهوارههای طبیعی در خارج از منظومهٔ شمسی بودهاند، اما هنوز هیچکدام با اطمینان شناسایی نشده است.
با وجود کشف بیش از ۶۰۰۰ سیاره فراخورشیدی، تنها تعداد کمی از ماههای فراخورشیدی احتمالی ظاهر شدهاند و شواهد پشتیبان همچنان محدود است.
هوی، سورلو و همکارانشان روی تلسکوپ بسیار بزرگ برای مشاهده CD-35 2722 ، از ابزار CRIRES+ استفاده کردند. آنها به همان تکنیک کلی که نخستین سیارهٔ فراخورشیدی را در اطراف یک ستاره خورشیدمانند آشکار کرد، متکی بودند.
این روش که به روش سرعت شعاعی معروف است، به دنبال تغییرات کوچک در حرکت یک جرم ناشی از کشش گرانشی یک همراه نادیده میگردد.
در این مورد، اندازهگیریها نوسانات جزئی را در کوتولهٔ قهوهای تشخیص داد که پژوهشگران معتقدند توسط جرم در حال گردش به دور آن ایجاد شده است.
سورلو در پایان اظهار داشت: «این منظومه به همان اندازه که عجیب است، واقعاً منحصربهفرد است و یک پیشرفت به شمار میرود: نخستین تشخیص محتمل یک ماهواره فراخورشیدی».
تلسکوپ فوقبزرگ رصدخانهٔ جنوبی اروپا با آینهٔ ۳۹ متری و ابزارهای پیشرفته، اخترشناسان را قادر خواهد ساخت تا ماههای فراخورشیدی کوچکتر را جستجو کنند که ممکن است پژوهشگران را به بازنگری در تعریف و طبقهبندی اجرام در منظومههایی سوق دهند که شباهت کمی به منظومه خودمان دارند.
مجله خبری mydtc
