تفاوت اینترنت وای‌فای و اینترنت بی‌سیم چیست؟ بررسی دقیق دو روش اتصال

به گزارش دیتاسنتر من و به نقل از BGR، اینترنت بی‌سیم معمولاً به شبکه‌های تلفن همراه مانند 3G، 4G و 5G اطلاق می‌شود. هر نسل جدید از این شبکه‌ها با هدف افزایش سرعت انتقال داده، بهبود پایداری اتصال و کاهش تأخیر توسعه یافته است. اتصال به این نوع اینترنت از طریق سیم‌کارت و طرح داده اپراتورهای تلفن همراه انجام می‌شود و تا زمانی که پوشش شبکه وجود داشته باشد، دسترسی به اینترنت تقریباً در هر مکانی امکان‌پذیر است.

در مقابل، وای‌فای یک فناوری شبکه محلی به شمار می‌آید. این فناوری، یک اتصال اینترنت موجود ــ مانند فیبر نوری، اینترنت کابلی یا حتی اینترنت تلفن همراه ــ را دریافت کرده و از طریق یک روتر، آن را به‌صورت بی‌سیم در محدوده‌ای مشخص مانند خانه یا محل کار توزیع می‌کند. به گزارش Interbrand به نقل از Quartz، واژه «وای‌فای» در اصل یک نام تجاری است که توسط بازاریابان انتخاب شد، زیرا نام فنی این استاندارد، یعنی IEEE 802.11، برای استفاده عمومی و اهداف بازاریابی چندان مناسب نبود. در مقطعی حتی عبارت «وفاداری بی‌سیم» به‌عنوان مخفف وای‌فای مطرح شد که پشتوانه علمی نداشت و صرفاً با هدف جا افتادن این نام در ذهن مخاطبان به کار می‌رفت.

برای درک ساده‌تر تفاوت این دو مفهوم، می‌توان سرویس اینترنت را به آب ورودی یک ساختمان تشبیه کرد. وای‌فای مشابه سیستم لوله‌کشی داخلی است که آب را میان اتاق‌های مختلف توزیع می‌کند، در حالی که اینترنت تلفن همراه به آب معدنی بسته‌بندی‌شده‌ای شباهت دارد که در خارج از ساختمان یا هنگام سفر مورد استفاده قرار می‌گیرد. هر دو کاربرد مشخصی دارند، اما از نظر فناوری و زیرساخت تفاوت‌های اساسی میان آن‌ها وجود دارد.

وای‌فای؛ توزیع اینترنت در یک محدوده مشخص

وای‌فای برای عملکرد به دو مؤلفه اصلی نیاز دارد: یک اتصال اینترنت از سوی ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی و یک روتر که وظیفه پخش سیگنال بی‌سیم میان دستگاه‌های مجهز به وای‌فای را بر عهده دارد. محدوده پوشش وای‌فای محدود است و معمولاً در فضای داخلی ساختمان تا حدود ۴۶ متر و در فضای باز تا نزدیک به ۹۰ متر را پوشش می‌دهد. در این محدوده، سرعت اتصال وای‌فای اغلب از اینترنت تلفن همراه بیشتر است؛ به همین دلیل حتی کاربرانی که از طرح‌های داده نامحدود استفاده می‌کنند نیز در خانه یا محل کار، وای‌فای را ترجیح می‌دهند. این نوع اتصال نه‌تنها پایدارتر است، بلکه از نظر هزینه نیز مقرون‌به‌صرفه‌تر محسوب می‌شود.

بر اساس اطلاعات مؤسسه IEEE، فناوری وای‌فای نخستین‌بار در سال ۱۹۹۷ میلادی معرفی شد. در آن زمان، مهندسان دریافتند که امکان انتقال داده به‌صورت بی‌سیم در باند فرکانسی ۲.۴ گیگاهرتز ــ که نیازی به مجوز نداشت ــ وجود دارد. امروزه وای‌فای از باندهای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز استفاده می‌کند و به‌عنوان یک استاندارد باز شناخته می‌شود؛ به این معنا که هر فرد یا سازمانی می‌تواند یک نقطه دسترسی وای‌فای راه‌اندازی کند.

نکته مهم دیگر آن است که روترهای وای‌فای نیازی به سیم‌کارت ندارند، زیرا وظیفه آن‌ها صرفاً توزیع داده میان دستگاه‌های متصل است. از همین رو، ممکن است دستگاهی به شبکه وای‌فای متصل باشد اما همچنان پیام «بدون اینترنت» نمایش داده شود؛ وضعیتی که نشان می‌دهد روتر به منبع اینترنت دسترسی ندارد.

اینترنت بی‌سیم؛ اتصال در هر مکان

با خروج از محدوده پوشش وای‌فای، دستگاه‌های همراه معمولاً به‌طور خودکار به اینترنت بی‌سیم تلفن همراه متصل می‌شوند. این نوع اینترنت از طریق دکل‌های مخابراتی ارائه می‌شود که مناطق وسیعی را پوشش می‌دهند. هر دکل سلولی در مناطق روستایی می‌تواند تا حدود ۴۰ کیلومتر را پوشش دهد، هرچند وجود موانع طبیعی و شهری این فاصله را کاهش می‌دهد. این ساختار بر پایه تقسیم جغرافیایی منطقه به «سلول‌ها» شکل گرفته است؛ سلول‌هایی که هرکدام دکل اختصاصی خود را دارند و وظیفه ارسال و دریافت سیگنال را بر عهده می‌گیرند. در این مدل، دستگاه بدون نیاز به روتر مستقیماً به دکل متصل می‌شود.

برای استفاده از اینترنت بی‌سیم، وجود سیم‌کارت و طرح داده فعال از سوی اپراتور ضروری است. در صورت دسترسی به پوشش شبکه، اتصال برقرار می‌شود و حتی می‌توان این اتصال را از طریق هات‌اسپات یا بلوتوث با سایر دستگاه‌ها به اشتراک گذاشت. با این حال، اینترنت بی‌سیم معمولاً هزینه بیشتری نسبت به وای‌فای دارد و مصرف داده، هزینه‌های ماهانه و به‌ویژه تعرفه‌های رومینگ بین‌المللی می‌توانند به‌سرعت افزایش یابند.

در مقابل، اینترنت بی‌سیم از نظر قابلیت حمل مزیت قابل توجهی دارد، زیرا تقریباً در هر مکانی که سیگنال وجود داشته باشد قابل استفاده است. با این حال، پایداری و سرعت این نوع اتصال به عواملی مانند فاصله از دکل مخابراتی و میزان ترافیک شبکه وابسته است.

در نهایت باید توجه داشت که تلفن‌های هوشمند به‌صورت خودکار میان وای‌فای و اینترنت بی‌سیم جابه‌جا می‌شوند؛ بنابراین در عمل، کاربران نیازی ندارند به‌طور مداوم درباره انتخاب نوع اتصال مناسب تصمیم‌گیری کنند.