وزارت خزانهداری آمریکا روز ۲۳ سپتامبر (اول مهر)، مجوزی عمومی موسوم به «جیال-دی۲» (GL-D2) را صادر کرد که شامل دستورالعملهای بهروزشده به شرکتهای تکنولوژی برای ارائهی فهرستی از نرمافزارها، سختافزارها و خدمات اینترنتی به مردم ایران تحت شرایط تحریم است.
طبق بیانیه وزارت خزانهداری، مجوز GL-D2 که از روز جمعه به اجرا درآمد، با هدف «هماهنگ کردن دستورالعملهای تحریمی ایالات متحده با تغییرات فناوری مدرن» و «جریان آزاد اطلاعات» صورت گرفته و بهطور کامل جایگزین مجوز D1 شده که ۷ فوریه ۲۰۱۴ به تصویب رسیده بود.
بهطور کلی، دستورعملهای بهروزشده تحت مجوز عمومی به شرکتهای فناوری آمریکایی اجازه میدهد برخی از نرمافزارها، سختافزارها و خدماتی را که پیش از این مشمول تحریم بودهاند، بدون نیاز به دریافت مجوز از آمریکا به ایران صادر کنند. این اقلام به دستهبندی EAR99 (مقررات اداره صادرات) تعلق دارند که عموماً کالاهای مصرفی مبتنی بر تکنولوژی سطح پایین هستند و صادرات آنها نیازمند مجوز نیست، مگر در شرایطی که مقصد، کشور تحت تحریم باشد.
از جمله مواردی که تحت پوشش این گواهی عمومی قرار دارند میتوان به خدمات، نرمافزار و سختافزار مربوط به پلتفرمهای رسانههای اجتماعی و همکاری تیمی، ابزار ارتباطی، تماس ویدیویی، خدمات ابری، نقشههای آنلاین و بر بستر وب، پلتفرمهای آموزشی، بازیهای الکترونیکی، ترجمه ماشینی و خدمات احراز هویت اشاره کرد.
علاوهبراین، نرمافزارهای آنتیویروس و مقابله با رهگیری و ابزارهای تغییر IP بههمراه سیستمعاملهای موبایل و نرمافزارهای مربوط نیز در فهرست مجوز عمومی D2 قرار دارند. همچنین دیگر تأیید ارتباطاتی با ماهیت «شخصی» ضرورت نخواهد داشت.
در فهرست سختافزارهایی که مشمول مجوز عمومی میشوند، نام تلفن همراه، تلفن ماهوارهای، دستیار دیجیتال شخصی، سیمکارت، مودم، روتر، تجهیزات رادیویی از جمله آنتن، لپتاپ و تبلت نیز به چشم میخورد.
طبق بیانیه، فعالیتهایی که تحت پوشش مجوز D2 قرار نمیگیرند، بهصورت موردبهمورد بررسی خواهند شد تا بهویژه به توسعهدهندگان ایرانی امکان ایجاد اپلیکیشنهای داخلی بدهد.
مقالهی مرتبط:
- استارلینک ؛ هرآنچه درباره اینترنت ماهواره ای اسپیس ایکس باید بدانید
به نظر میرسد یکی از اولین پیامدهای اجرای این مجوز، امکان اشتراکگذاری لحظهای موقعیت مکانی گوگل مپس برای کاربران ایرانی باشد که تا پیش از این دردسترس نبود. از سوی دیگر، برخی صدور این مجوز را گامی در جهت فعال شدن اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران دانستهاند.
یکی از مسئولان خزانهداری آمریکا به خبرنگاران گفت خدمات ماهوارهای استارلینک در دستهبندی تجاری قرار میگیرد و سختافزار مربوط به آن تحت پوشش مجوز عمومی نیست. وی اضافه کرد اسپیس ایکس برای دریافت مجوز باید درخواست خود را برای بررسی به خزانهداری تحویل دهد.